Naam

De naam "Humulus" is misschien afgeleid van het Latijnse werkwoord "humure" dat "vochtig zijn" betekent en wijst op de voorkeur van de plant voor een vochtige standplaats. "Lupulus" betekent letterlijk "wolfje" en houdt misschien verband met de eigenschap van de plant om andere planten te wurgen of te overwoekeren. De verwante soort Humulus japonicus wordt als sierplant gekweekt en bevat geen klierharen (geen lupuline of "hopmeel").

Botanische eigenschappen

Kruidachtige, overblijvende slingerplant van 3-6 meter lang met gelobde bladeren en vanuit de bladoksels geelgroene bloemen in pluimen. Tegenoverstaande handvormige, gelobde tot ongedeelde bladeren met gezaagde rand op lange stelen. Eenslachtige geelgroene bloemen die bloeien van juni tot september. De mannelijke bloemen hebben 5 meeldraden en staan in trossen in de bladoksels. De vrouwelijke hebben 2 stampers. De bloemen staan in eivormige vruchtkegels (hopbellen) en zijn aan de binnenkant bedekt met harsklieren. Humulus lupulus hoort bij de Hennepfamilie.

Voorkomen

De plant komt voor in heggen en lichte loofbossen; op vochtige, voedzame bodem maar kan ook gekweekt worden. Men vindt de plant in Europa en Azië tot 1500 m hoogte, verwilderd in Amerika, Australië en Nieuw- Zeeland.

Alleen de vrouwelijke planten worden verbouwd omdat deze de hopbellen dragen die het hopmeel bevatten dat in de bierindustrie en in voedingssupplementen gebruikt wordt. Mannelijke planten blijven daarom buiten een kring van 5 km van een hopveld met vrouwelijke planten. Een hopplant kan wel 12 tot 20 jaar productief zijn! Uit deze gecultiveerde en geselecteerde planten wordt het meeste hopextract geoogst.

Verwerking

Tussen de schubben van de hopbellen zit een geel poeder, het hopmeel of lupuline. Dit poeder heeft een bittere smaak en wordt gebruikt als bewaarmiddel bij het brouwen van bier en om bieren op smaak te brengen. De bittere stof werkt eetlustopwekkend en verbetert de spijsvertering. Hop verzacht namelijk samentrekkingen (bijvoorbeeld in het spijsverteringskanaal) en werkt eveneens tegen vreemde micro-organismen. Een biertje drinken bij het eten is dus een goede zaak!

Jonge scheuten van de plant kunnen rauw of gekookt gegeten worden. Ze lijken dan op asperges en zijn een ware delicatesse.

Samen met andere kruiden heeft Humulus lupulus een rustgevend en slaapbevorderend effect. Vroeger deden de mensen gedroogde hopbellen in een zacht kussentje en legden dit naast hun hoofdkussen. Dit verzekerde hen van een heerlijke nachtrust.

Opgepast met de verse hopbellen. Deze kunnen een reactie geven bij mensen die er gevoelig voor zijn.

In de fytotherapie gebruikt men de gedroogde hopbellen en de gedroogde lupuline. In de homeopathie gebruikt men de verse hopbellen en de gedroogde lupuline.

Recent onderzoek bracht aan het licht dat het hopresidu (niet gebruikt bij het brouwen) ook krachtige fyto-oestrogene stoffen bevat vb hopeïne. Vandaar dat hop ook aan borstverstevigende crèmes wordt toegevoegd, samen met andere kruiden.

Andere toepassingen

• Hop is een smaakmaker in vele voedingsmiddelen, waaronder bieren.
  
• Hop wordt ook gebruikt in shampoos (haarverzorgend, tegen roos en voor meer volume).
• Hopextracten worden toegevoegd aan parfums (type chypre of fougère).
• Hopextracten uit de droesem van bier worden ook toegevoegd aan crèmes, lotions en zepen voor een gunstige invloed bij huidproblemen en tegen rimpels.
• Uit de bloeiende hopstengels kan een verfstof gewonnen worden die een donkergele tot diepbruine kleur aan stoffen geeft.

A.Vogel gebruikt hop in de Dormeasan tabletten en in de Dormeasan forte tabletten