Hoe werkt het immuunsysteem bij kinderen?

Het immuunsysteem van je kind is verantwoordelijk voor het beschermen van je kindje tegen ziekteverwekkers zoals bacteriën, virussen en schimmels. Hoewel het immuunsysteem bij een baby deels aangeboren is, is er ook een groot deel dat zich in de loop van het leven nog ontwikkelt.

Het aangeboren immuunsysteem is het deel van het afweersysteem waar je baby mee geboren wordt. Denk bijvoorbeeld aan barrières, zoals de huid en slijmvliezen die al behoorlijk wat ziekteverwekkers buiten het lichaam houden. Maar ook bepaalde typen witte bloedcellen zijn al vanaf de geboorte aanwezig. Het zijn de witte bloedcellen die zich richten tot alle vreemde indringers die zij tegenkomen.

Het aangeboren immuunsysteem noemen we ook wel het aspecifieke immuunsysteem. Dit deel van het immuunsysteem richt zich namelijk op het tegenhouden van alle ziekteverwekkers en niet één in het specifiek.

Het verworven immuunsysteem moet zich nog ontwikkelen. We noemen het verworven immuunsysteem ook wel het adaptieve of het specifieke immuunsysteem. Het is in staat om zich aan te passen en te ontwikkelen tijdens je leven.

B- en T-cellen

Het verworven immuunsysteem bestaat uit witte bloedcellen, genaamd de B-cellen en T-cellen. Deze witte bloedcellen leren ziekteverwekkers herkennen en kunnen daardoor bij een volgende infectie met dezelfde ziekteverwekker snel ingrijpen. Je immuunsysteem maakt de ziekteverwekker dan onschadelijk met behulp van antistoffen.

Om dit geheugen van de B- en T-cellen te ontwikkelen, moet je de ziekteverwekkers wel eerst tegenkomen. Dat kan door middel van vaccinatie of na een infectie met de ziekteverwekker.

Lees hier alles over de werking van het (volwassen) immuunsysteem >>

Omdat je kindje nog geen specifieke afweer heeft bij de geboorte, krijgt hij of zij van de moeder al de nodige antistoffen mee. Deze antistoffen heb je als moeder al vóór of tijdens je zwangerschap aangemaakt en worden door de placenta aan de baby doorgegeven. Ze ondersteunen het aangeboren afweersysteem van je baby.

Ook in de moedermelk zitten antistoffen die het immuunsysteem versterken. Geef je borstvoeding? Dan zal dit je baby extra beschermen tegen infecties. Borstvoeding geeft je kindje overigens niet alleen antistoffen mee. Je baby krijgt ook goede bacteriën binnen, die zich vestigen in de darmen en zorgen voor een gezonde darmflora.

Weerstand opbouwen

De afweerstoffen die van moeder op kind worden doorgegeven, zijn beperkt. Vooral in de eerste maanden van het leven heeft je baby profijt van de antistoffen die van moeder afkomstig zijn. Daarna moet het eigen specifieke afweersysteem op gang komen: de ontwikkeling van het verworven immuunsysteem begint en je kindje gaat langzaamaan de eigen weerstand opbouwen.

Het immuunsysteem van een kind is kwetsbaarder dan dat van volwassenen, omdat het nog in ontwikkeling is. Kinderen hebben daardoor vaker last van infectieziekten, zoals verkoudheid. Sommige baby’s of peuters worden tot wel tien keer per jaar verkouden. Dat betekent niet dat er sprake is van een verminderde weerstand of een zwak of slecht werkend immuunsysteem. De weerstand is simpelweg nog niet uitgerijpt.

Naarmate kinderen ouder worden en meer en meer virussen en bacteriën zijn tegengekomen, groeit het verworven immuunsysteem. Stapje voor stapje merk je dat je kindje beter in staat is om infecties te bestrijden.

Voor allerlei kinderziektes kan je kind gevaccineerd worden. Deze vaccins zijn opgenomen in het rijksvaccinatieprogramma. In een vaccin zit een deel van de ziekteverwekker of een onschadelijk gemaakte variant van de ziekteverwekker. Door hiermee in aanraking te komen, maakt je kind zelf afweerstoffen tegen de ziekteverwekker aan. Ook worden de geheugencellen geactiveerd, waardoor je kind immuun wordt. Ziektes waarvoor gevaccineerd wordt zijn bijvoorbeeld tetanus en kinkhoest. 

Enkele tips om het immuunsysteem te ondersteunen en de weerstand van je kind op peil te houden:

• Zorg voor gezonde voeding. Waaronder dagelijks groente, fruit en volkorenproducten.
• Op tijd naar bed! Voldoende slaap is belangrijk voor een gezonde weerstand.
• Lekker naar buiten. Frisse lucht en de zon op je bol, voor een extra dosis vitamine D. Vitamine D is goed voor de weerstand.
• Was de handjes. Hoewel handen wassen op zich de weerstand niet verhoogt, voorkomt het wel besmetting met ziekteverwekkers.

De inhoud op deze site is alleen bedoeld voor informatieve doeleinden en is geen vervanging van professioneel medisch advies, diagnose of behandeling. Raadpleeg altijd een zorgverlener bij persoonlijke medische problemen.