Maar het is zo lekker!

Lekker eten is een waar genot, maar in eerste instantie eten we om energie op te nemen. Dat is de bedoeling van alle broodjes, bananen, taarten en groenten. We eten om te kunnen denken, stappen, liefhebben, bewegen, werken en lachen – om maar enkele van onze prachtige mogelijkheden te noemen.

Ieder lichaam heeft bovendien een heel eigen energiebehoefte. Sommige mensen hebben meer voedsel nodig dan anderen. Maar diëten zijn een globaal gegeven. Diëten geven hooguit voedingsadviezen die men voor zichzelf kan uitproberen.

Sommige adviezen zijn nuttig. Zo is het zeker goed te weten dat een klassieke croissant zeer, zeer vet is. En die at men vroeger toch al eens als tussendoortje en omdat men er zin in had. Wat diëten helaas vaak volledig buiten beschouwing laten, is het hongergevoel of andere redenen waarom we voedsel tot ons nemen. Wanneer we echter eten zonder honger te hebben, worden we dik. Met en zonder dieet.

Dik of gewoon mollig?

We voelen zelf wanneer we aangekomen zijn. Of niet? De meeste mensen hebben daarvoor niet eens een weegschaal nodig, een blik in de spiegel of een knellende broeksband volstaat. De meesten weten ook zonder tabellen dat zoetigheid dik maakt, vetstoffen vet, dat zuiver en volwaardig voedsel het beste is dat we ons lichaam kunnen geven. En dat we op de kwaliteit van het voedsel moeten letten, is ons eveneens bekend.

Maar meestal gaat het zo: nauwelijks zijn we afgevallen, of het aantal kilo’s op de weegschaal gaat alweer de hoogte in. De goede voornemens om geen vet te eten en meer te bewegen zijn bij verschillende gelegenheden snel vergeten (feestdag, vakantie, regen, koude, hoofdpijn).

Ken uw lichaam

Is het u al opgevallen dat diëten zeer zelden voorstellen om te eten als u honger hebt en te stoppen als u voldaan bent? Weten we eigenlijk nog hoe het voelt om honger te hebben?We hebben zelden nog echt honger. In onze contreien schijnt dit gevoel haast uitgestorven te zijn. Eetlust kennen we wel. Dat is echter geen signaal van ons lichaam dat het energie nodig heeft.Als we eten wanneer we alleen maar trek hebben, is het alsof we onze auto bij ieder benzinestation onderweg zouden bijtanken, ongeacht of de tank leeg of nog vol is.

Om bij de auto te blijven: we zijn trots als onze auto weinig benzine verbruikt. “Maar 5,5 liter! Geweldig!”, juichen we dan. Maar we willen niet inzien dat ons lichaam het ook met weinig energie kan stellen. “Vanmorgen heb ik alleen maar muesli gegeten en vanmiddag een soepje! Mm. Dat is niet genoeg. Ik heb wel geen honger, maar ik eet nog iets”.

Kent u zulke gedachten? Misschien heeft uw lichaam een fantastische spaarmotor. Om dat te achterhalen, moet u op hongergevoelens letten.

Honger … een goed gevoel!

Honger is een signaal dat we weer energie nodig hebben. Tenzij we aan een stofwisselingsziekte lijden, is honger een zeer gezond teken. Hoe voelt honger? Bij sommige mensen is het een knagend gevoel in de buik, dat vaak gepaard gaat met gerommel. Wie honger heeft, wil iets eten. Meestal niets zoets, maar iets voedzaams. Voedsel dus dat het lichaam energie geeft. Honger doet het lichaam verlangen naar snelle suikers in het bloed.

Probeer meer en meer te achterhalen wanneer u honger krijgt en eet dan langzaam, tot u voelt dat u voldaan bent. Niet volgegeten – want dat is al te veel. Als de hoeveelheid niet volstaat, kunt u nadien nog een kleinigheid eten. Het zal waarschijnlijk een tijdje duren voor u opnieuw vertrouwd bent met de signalen van uw lichaam.

Toen we ons nog voedden met dat wat onze handenarbeid op het veld en in het bos ons verschafte, aten de meeste mensen gewoon wanneer ze honger hadden. Op voorwaarde dat er al iets was – toen waren er immers nog geen koelkasten die we met eten konden volstouwen, of boordevolle diepvrieskisten die men ‘leeg moet eten’ omdat anders zelfs de diepgevroren producten vervallen. Er waren geen rekken vol chocolade en chips. En er was al helemaal geen assortiment van gezoete en met kunstmatige aroma’s verrijkte drankjes. Men at wat de natuur gaf en soms lekkernijen die reizigers uit andere landen meebrachten.

Wie is de baas?

Vandaag is dat anders. We leven in overvloed. Dat betekent dat we het hoofd koel moeten houden en strikte keuzes moeten maken, willen we niet bezwijken onder de grote verscheidenheid. Vandaag is het een enorme uitdaging om niet in te gaan op alle voedingsmiddelen die worden aangeprezen. Het aanbod is erg groot, maar veel daarvan niet van goede kwaliteit. Vaak bevat het alleen maar ‘lege calorieën’, energie die ons niet voedt, maar die we enkel opstapelen.

Een poging

Als men door een voetgangerszone in Brussel, Gent, Hasselt of Antwerpen wandelt, stoot men overal op belegde broodjes, pizza uit het vuistje, meeneemsushi. Te pas en te onpas wordt er eten aangeboden.

Hoe kunnen we aan dit grote aanbod weerstaan en het bovendien ook duidelijk afwijzen? Door na te gaan of we echt honger hebben. Zo niet, moeten we bewust beslissen of we toch iets willen eten of luisteren naar ons gevoel, dat misschien ‘iets anders’ nodig heeft.

Psychische factoren spelen bij traditionele diëten geen rol. Er wordt ons misschien uitgelegd dat er zoiets bestaat als ‘eten uit frustratie’, maar dat weten we zelf ook. En vrouwentijdschriften blijven maar schrijven dat verdrietige vrouwen chocolade nodig hebben. Hoe we verdriet ook zonder pralines overwinnen, problemen oplossen en honger onderscheiden van trek, verraden deze bladen niet.

Luister naar uw lichaam en geest

De kennis die ons aan ons eigen ideale gewicht helpt en ons leven tegelijk een groot kwaliteitsbewustzijn verschaft, moeten we zelf verwerven. Om niet dik te worden of gewicht te verliezen, moet we onszelf en onze eetgewoonten leren kennen.

Dit betekent ook dat we de gevoelens onder de loep nemen waardoor we een croissant kopen hoewel we geen honger hebben. Is het verveling? Frustratie? Of wil het gesprek met de collega’s aan tafel maar niet vlotten zodat we uit vertwijfeling nog een dessert nemen?

Hoe beter we onszelf leren kennen, hoe minder vaak we onbewust naar eten zullen grijpen. Zo wordt de voedselopname, en dus ook het gewicht, vanzelf gereguleerd. Maar dat is niet het enige doel. Dit betekent dat we iedere dag moeten nagaan of het honger dan wel een psychische behoefte is. Resultaat: we worden steeds zelfbewuster en onafhankelijker van reclame en pralines, die de vriendelijke collega op het bureau heeft gezet. “Dank je wel! Maar ik heb geen honger“. De collega begrijpt het en de pralines lopen zeker niet weg. Wedden?