Geschiedenis
Het is een zeer oude cultuurplant. Resten van de plant zijn gevonden in Egyptische grafkamers. Aanvankelijk was het een voedselplant (gesloten bloemknoppen). Volgens Dodonaeus had de artisjok zinnenprikkelende eigenschappen, want in zijn kruidboek beweert hij dat de plant wordt gebruikt 'tot verweckinghe der vleeschelijcke lusten'.
De Nederlandse naam is waarschijnlijk een verbastering van de Italiaanse naam 'articiocco'. 'Scolymus' is het Griekse woord voor 'distel'.
Verwisseling is mogelijk met de kardoen: deze is kleiner van formaat, heeft sterke vertakte stengels en heeft kleinere bloemen.
Botanische eigenschappen
Cynara scolymus herba, beter bekend als artisjok hoort tot de
composietenfamilie. Het is een forse, distelachtige, tweejarige plant
tot 2 meter hoog, met rechtopstaande, vertakte en behaarde stengels met
grijsgroene bladeren en blauwviolette, samengestelde bloemen. Deze plant
is niet geheel winterhard.
Op ronde stengels met lengtegroeven staan grote grijsgroene ingesneden
bladeren met viltige onderzijde en stekels; 10-15 cm brede bloemhoofdjes
met leerachtige omwindsels. De plant bevat blauwviolette buisbloemen
die van juli tot augustus bloeien.
Voorkomen
Het is een cultuurplant voor een subtropisch klimaat; vraagt een voedingsrijke bodem en een zonnige standplaats. Deze plant stamt vermoedelijk uit Ethiopië en is via Egypte naar Europa gekomen. Hij is waarschijnlijk geselecteerd uit de kleinere kardoen (Cynara cardunculus L.) die bastaardeert met artisjok; daardoor zijn er veel verschijningsvormen.
Verwerking
In de volksmond werd de plant gebruikt bij problemen met de spijsvertering.
In de homeopathie gebruikt men de verse plant. In de fytotherapie worden de gedroogde grondbladeren gebruikt.
Onderzoek heeft aangetoond dat deze plant problemen met de
spijsvertering vermindert en vetzuren in het circulatievocht verlaagt.
